Metodoloji

1. Tanım

FiyatPlus Endeksi, Türkiye'de satışa sunulan ikinci el araçların ilan fiyatı düzeyini aylık olarak izleyen bir fiyat endeksidir. Ocak 2026 = 100 alınır. Örneğin 104,2 değeri, o ayın fiyat düzeyinin Ocak 2026'ya göre yüzde 4,2 yüksek olduğunu ifade eder. Endeks satış fiyatını değil, piyasadaki istenen fiyatı ölçer; ilan fiyatı ile gerçekleşen satış fiyatı arasındaki fark endeksin kapsamı dışındadır.

2. Veri

Kaynak, Türkiye'nin en büyük ikinci el araç ilan havuzudur. Her ay, o ay içinde en az bir gün yayında olan tüm otomobil, arazi/SUV ve minivan ilanları hesaba girer (ay başına yaklaşık bir milyon ilan). Bir ilan; marka, seri, model (tip), model yılı, yakıt, vites, kasa tipi, kilometre, il ve fiyat izleriyle temsil edilir. Kişisel veri işlenmez; endeks yalnız toplulaştırılmış istatistik yayımlar, ham ilan verisi paylaşılmaz.

3. Fiyat tanımı

Bir ilanın o aydaki fiyatı, ay sonu itibarıyla geçerli son fiyatıdır. Fiyat değişimleri (indirim ve zamlar) izlendiği için ay içinde fiyatı değişen ilan, ay sonundaki değeriyle sayılır; sonraki aylarda değişen fiyat geçmiş ayın değerini etkilemez. 50 bin TL altı ve 100 milyon TL üstü fiyatlar hatalı giriş sayılır ve hesaba girmez.

4. Kombinasyon ve km düzeltmesi

İlanlar kombinasyon düzeyinde gruplanır: marka · seri · model · model yılı · yakıt · vites · kasa. Yazım farkları (büyük/küçük harf, Türkçe karakter) birleştirilir. Her kombinasyonun sepete ilk girdiği aydaki kilometre medyanı o kombinasyonun sabit referans kilometresi olur; sonraki her ay ilan fiyatları bu referansa çekilir: her 10.000 km fark için sabit bir yüzde (FiyatPlus değerleme motorunun km katsayısı) uygulanır. Böylece bir ayda yüksek kilometreli ilanların çoğalması fiyat düşüşü gibi okunmaz.

Kombinasyon içinde km düzeltmeli fiyatların en düşük yüzde 5'i ve en yüksek yüzde 5'i aykırı sayılır ve o kombinasyonun medyanına girmez.

5. Eşleştirilmiş sepet ve zincirleme

Aylık değişim, iki ardışık ayda da en az 10 ilanı olan kombinasyonlar (eşleştirilmiş sepet) üzerinden ölçülür. Her kombinasyon için fiyat oranı (bu ayın km düzeltmeli medyanı / önceki ayın medyanı) alınır; oranların ilan hacmiyle ağırlıklı geometrik ortalaması ayın değişim katsayısıdır (ağırlık: iki aydaki ilan adedi toplamı). Endeks bu katsayıyla bir önceki aydan zincirlenir; baz dönemden geriye doğru bölünerek gidilir.

Sepet her ay yenilenir: yeni model yılları girer, satıştan kalkan modeller çıkar. Zincirleme, sepet değişse de serinin sürekliliğini korur. Bir ayda yeterli eşleşme yoksa o ay için değer üretilmez; sonraki ay verisi yeterli son aya bağlanır.

6. Kırılımlar

• Türkiye geneli: tüm eşleşmiş kombinasyonlar.
• Marka, kasa tipi, yakıt: kombinasyonun ilgili boyutuna göre alt küme; aynı formül.
• İl: kombinasyon × il hücreleri; ayda en az 2.000 aktif ilanı olan iller ayrı, kalanı "Diğer" sepetinde.
• Fiyat bandı: kombinasyonun sepete girdiği aydaki km düzeltmeli medyanı, bir önceki ayın Türkiye endeksiyle baz dönem TL'sine indirgenir ve bant bir kez atanır (500 bin altı · 500 bin–1 M · 1–1,5 M · 1,5–2,5 M · 2,5 M üstü). Bant sonradan değişmez; fiyat artışı kombinasyonu üst banda taşımaz.

Neden TL fiyat düzeyi yayımlamıyoruz? İlan fiyatlarının ortalaması ya da medyanı, fiyat düzeyini değil ilan havuzunun bileşimini ölçer: pahalı araçlar ilana daha çok girerse fiyatlar hiç değişmeden bu sayı yükselir. Endeks aynı araçları izlediği için bileşimden etkilenmez; bu yüzden sayfada yalnız oransal değişim yer alır. İlan fiyatı medyanı ve çeyrekleri, bileşim bilgisi olarak API'de sunulur.

Bir segment endeksinin yayımlanması için o ay en az 20 eşleşmiş kombinasyon ve 300 ilan gerekir. Baz dönemde yeterli verisi olmayan segmentte ilk yeterli ay 100 alınır ve bu durum seride belirtilir.

7. Kalite kapısı

Her ay kapanışında üç denetim yapılır: ilan hacmi önceki ayın en az yüzde 80'i mi, ilanların en az yüzde 95'inin ay sonu fiyat kaydı var mı, Türkiye endeksinin aylık mutlak değişimi yüzde 15'in altında mı. Biri sağlanmazsa ay "geçici" etiketiyle yayımlanır; veri tamamlanınca değer kesinleşir ya da etiket açıklamasıyla kalır. Geçici değerler sayfada ve API'de işaretlidir.

8. Yayın takvimi ve sürümleme

Bir ay, ayın son gününden 3 gün sonra kapanır (geç görülen fiyat değişimleri için) ve ayın 4'ünde yayımlanır. Kapanan ayın değeri sonradan değişmez; yalnız metodoloji sürümü değişirse seri yeniden hesaplanır ve bu sayfada tarihiyle duyurulur. Mevsimsel düzeltme uygulanmaz (ham seri); geriye dönük aylar aynı yöntemle tek seferde hesaplanmış olup her bültende veri dönemi ay adıyla, yayın tarihi ise gerçek tarihiyle yer alır.

9. Sınırlar

• Endeks ilan fiyatını ölçer; pazarlık payı ve gerçekleşen satış fiyatı kapsam dışıdır.
• Hasar kaydı, boya ve donanım farkları kombinasyon düzeyinde ortalanır; tek bir aracın değeri için araç değerleme kullanılmalıdır.
• Yakıt bilgisi boş ilanlar yakıt kırılımına girmez; küçük hacimli segmentler yayımlanmaz.
• Seri Aralık 2025'te başlar; yıllık değişim ilk kez Aralık 2026'da hesaplanabilir.

10. Kullanım ve atıf

Endeks değerleri, tablolar ve grafikler kaynak gösterilerek serbestçe kullanılabilir: "FiyatPlus Endeksi, fiyatplus.com/endeks". Makine erişimi için API belgesi; toplu indirme için CSV. Ayrıntılı seri (il çaprazları, çeyrekler, süre dolumu ve ilan hareketleri) kurumsal kullanım için ayrıca sunulur.